Bugun, Singapur Respublikasining "Crescent Rating" kompaniyasi eksperti janob Bahardeen Mohamed Fazal Xorazm viloyatiga tashrif buyurdi. Hurmatli mehmonni viloyat hokimi o'rinbosari - Turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi boshlig'i Botir Ozodovich hamda viloyat turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi mutasaddilari Urganch xalqaro aeroportida kutib oldilar.Mehmon "Ichan Qal'a" davlat muzey qo'riqxonasi hududiga joylashgan "Juma" masjid, "Sayyid Alovuddin bobo" va "Pahlavon Mahmud" maqbaralarini ziyorat qilib, hududning ziyorat turizmi imkoniyatlarini o'rgandi.Ekspert "Hotel Farovon Khiva" mehmonxonasini ko'zdan kechirib, o'zining fikr-mulohazalarini bildirdi.

Bundan tashqari, ekspert Xiva shahar hokimi Temur Ismoilovich bilan uchrashib, Xiva shahrining turizm sohasidagi mavjud potensial va istiqbollarini muhokama qilish bilan birga "Xiva - Islom dunyosi turizm poytaxti - 2024" maqomini olishi, bo'lib o'tishi rejalashtirilgan yirik xalqaro tadbirlarni samarali tashkil etish yuzasidan o'z maslahatlarini berdi. Shuningdek, mehmonga Xiva shahar hokimligi nomidan esdalik sovg'alari topshirildi.

Ma'lumot uchun: “CrescentRating” tashkiloti 2015 yildan boshlab “Mastercard” xalqaro moliya tashkiloti bilan birgalikda har yili musulmon sayohati bozori holati bo‘yicha “Jahon musulmon sayohati indeksi” xalqaro reytingini tuzib boradi. Tashkilot hisobotlaridagi maʼlumotlar dunyo miqyosida turizm ekspertlari, ommaviy axborot vositalari va taʼlim muassasalari tomonidan asosiy statistik-tahliliy manba sifatida, ilmiy ishlar, taqdimotlar hamda maqolalarda keng foydalaniladi. 

2019 yilgi reytingida O‘zbekiston musulmon sayyohlarni jalb qilayotgan “Eng jozibador” hamda “Havfsizlik va bag‘rikenglik darajasi yuqori” bo‘lgan 10 ta mamlakat qatoriga kirdi, “Musulmon sayyohlar uchun qulay hudud (destination)” sifatida reytingda 32-o‘rindan 22-o‘ringa yuqoriladi (2021 yil natijalariga ko‘ra 16-o‘rinda qayd etildi).

Эсингизда бўлса ўтган галги мақолаларимизда Қашқадарё вилояти Китоб тумани тоғ этагида жойлашган Хўжаилмкони қишлоғида қад ростлаган қадимий чинор ва Хўжаги Имканагий зиёратгоҳи ҳақида ҳикоя қилган эдик. Бу галги мақоламиз эса ушбу қишлоқ одамларининг қадимий усулда коризлар орқали қишлоққа сув олиб келиб деҳқончилик ва боғдорчилик қилиш сирлари ҳақида.

Хўш, аслида кориз ўзи нима? Маълумотларга кўра, кориз (форсча) — ер ости сувларини йиғиш ва уларни ер юзасига чиқариш учун қуриладиган ер ости иншооти бўлиб, аҳолини сув билан таъминлаш, ерларни суғоришда қўлланилган. Кориз Яқин Шарқ, Жануби-Шарқий Осиёда кенг тарқалган. Ўрта Осиёнинг тоғли ва тоғ олди ҳудудларида учрайди. Масалан, Туркманистоннинг Ашхобод шаҳри яқинида чуқурлиги 100 метр, сув сарфи 150- 225 л/с. Ўзбекистоннинг Бухоро, Самарқанд, Навоий вилоятларида 200 га яқин кориз қазилган. 20-асрнинг 20-йилларига қадар Ўрта Осиёда кориз сувларидан экинларни суғоришда фойдаланилган.

Кориз кавлаш ер ости сувлари сатҳида рўй берадиган ўзгаришлар ва жой рельефидаги нишабликни аниқ белгилашни талаб этган. Бу махсус асбоблар (астролябия, ватерпас) воситасида амалга оширилган. Кориз трассаси белгилаб чиқилгач, шу трасса бўйлаб ҳар 5 - 40 метрда қудуқлар ковланган. Қудуқларнинг чуқурлиги 14 - 15 метрдан баъзан 60 - 70 метргача борган. Қудуқлар сувли қатламга туташадиган лаҳим (туннель) орқали бир-бирига бирлаштирилган. Лаҳимнинг баландлиги 1,5 метр, эни 1 метр бўлиб, деворлари ёғоч ёки тошлар билан мустаҳкамланган. Узунлиги жой нишаблигига қараб бир неча километргача чўзилган.

Масалан, Нурота (Навоий вилояти)даги “Мастон” номли коризнинг 280 та қудуғи бўлиб, бош қудуғининг чуқурлиги 14 метр ва лаҳимнинг узунлиги 3 километр бўлган. Кориз қурилиши даврида бу қудуқлар тупроқ-шағални чиқариб ташлашга, коризни ишлатиш даврида эса кузатиш (назорат), тиклаш, тузатиш ва ҳаво алмаштириш учун хизмат қилади. Хўжаилмкони қишлоғининг шарқий қисмида 13 та қудуқни ер остидан бирлаштириб қазиб ўтказилган, қишлоқ аҳолисини булоқ суви билан таъминлаб турадиган кориздан бугунги кунда ҳам фойдаланилмоқда. Қишлоқ оқсоқолларининг таъкидлашича, қудуқлар қадимий бўлиб, Хўжаилмкони қишлоғининг вужудга келиш тарихи билан боғлиқ.

– Ушбу коризлардан бугунги кунгача фойдаланиб келамиз, – дейди Маҳмуд бобо Қодиров. – Қазилган даври ота-боболаримизнинг айтишига қараганда темурийлар даврига бориб тақалади. Ҳар йили ҳашар йўли билан тозалаймиз. Коризга сув қарийб ярим километр узоқликдаги чашмадан тортиб келинган. Аҳамиятли томони кориздан келаётган сув қишин-ёзин бир хил ҳароратда бўлади. Яхлаб ҳам кетмайди, қизиб ҳам. Бу сувдан ичимлик суви сифатида ҳам фойдаланса бўлади.

Маълумки, бир қатор Шарқ мамлакатлари, жумладан, Ўрта Осиёда қишлоқ хўжалиги ривожида сунъий суғоришнинг аҳамияти катта бўлган. Сунъий суғоришнинг энг оммавий турларидан бири коризлар ёрдамида суғориш, яъни ер ости ёки дарё, булоқ сувини ер ости каналлари орқали оқизишдир. Фотомухбир ҳамроҳлигида коризга қуйиладиган чашма томон отландик. Баланд-баланд тепаликлар. Ҳар 30-40 метрда битта қудуқ бор. Ниҳоят қудуқлар тугагач бетон ариқ бошланди. Чашмадан чиқаётган сув аҳоли томонидан шу ергача бетон ариқларда олиб келинган. У ёғи тепалик бўлгани учун ер ости туннеллари (кориз) қазилган. Ниҳоят чашманинг бошланиш нуқтасига етиб келдик. Зилолдек тиниқ булоқ суви маҳобатли тошлар орасида жимирлаганча сизиб чиқиб турибди. Сув шу қадар тиниқки, ичида сузиб юрган балиқлар яққол кўзга ташланади. Чашманинг ўнг томони чуқур жарлик. Афтидан илгари чашма суви шу жарликка оққан. Кейинчалик маҳаллий аҳоли томонидан тоғ ён бағри бўйлаб ариқ орқали чашма сувининг йўналиши ўзгартирилган ва қишлоққа тортиб кетилган. Бу каби маҳорат билан қазилган коризлар ота-боболаримизнинг миробликда нақадар тажрибали бўлганлигидан далолат беради.

Мамлакатимизда бугунги кунга қадар фойдаланишдан тўхтамаган ягона кориз ҳам шу бўлса керак.

Ўлмас Баротов,

Turizm va madaniy meros vazirligi tomonidan respublika ommaviy axborot vositalari vakillari va blogerlar uchun Samarqand shahriga info-tur tashkil etildi.

Info-tur davomida jurnalist va blogerlar yangi turistik xizmat ko‘rsatish ob’ektlari bilan tanishdilar, shu kunlarda Samarqand shahrida bo‘lib o‘tayotgan ShHTga a’zo davlatlar rassomlarining pleneriga tashrif  buyurishdi, shuningdek, “O`zbekiston madaniy merosi – yangi Renessans poydevori”  xalqaro kongress ishini yoritib bordilar.

– Samarqand shahridagi turistlarga xizmat ko‘rsatish barcha ob’ektlari o‘ziga xosligi, dizaynga ijodiy yondashuvi bilan ajralib turganligi mamnun qiladi, – deydi Turizm va madaniy meros vazirligi axborot xizmati rahbari Lola Rahmanbayeva.

- Samarqandda ko‘p  bo‘lganman, lekin bu tashrifim davomida ulkan estetik zavq oldim, - deydi O'zbekiston milliy teleradiokompaniyasi muxbiri Sharofiddin To'laganov. - Birinchidan, qadimiy shaharning tarixiy maskanlarida turli mamlakatlardan kelgan rassomlar ishlayotganidan, ikkinchidan, turistik  xizmat ko’rsatish joylari naqadar yuksak did bilan bezatilganidan.  Meni tarixchi sifatida Ulug‘bek madrasasida joylashgan “Samarqand  ta’lim tarixi” ko‘rgazmasida mum siymolarning namoyishi juda xursand qildi.

Info-tur davomida olingan ma'lumotlar jurnalistlar tomonidan o'z materiallarida, bloglarida va efirga beriladigan reportajlarda berib boriladi.

“XIVA REZIDENCE” mehmonxonasi "BOG’CHA HOVUZ" mas’uliyati cheklangan jamiyati tomonidan tashkil qilinib, obyektning umumiy yer maydoni 5400 kv.m, shundan binolar maydoni 2227.18 kv.m loyiha umumiy qiymati 11210 mln.so‘mni tashkil qilsa, shundan 5210 mln.so‘m o‘z mablag‘i, 7000 mln. so‘m kredit asosida tashkil qilinib o’z faoliyatini boshlamoqda.Yangi tashkil qilinayotgan mehmonxonamiz zamonaviy uskuna va jihozlar keltirilib, o‘rnatilgan, 25 ta yangi ish joylari yaratilib, mehmonxona 66 ta xona va 132 o‘ringa mo‘ljallangan- deydi mehmonxona rahbari Magrupov Rustam ValiyevichMedia-tur davomida ishtirokchilar, shuningdek turli darajadagi mehmonlarga mo‘ljallangan xonalar, konferensiya zallari, sport maydonchalari, restoranlar, ko‘ngilochar maskanlar va boshqa ko‘plab imkoniyatlarga ega bo‘lgan “XIVA REZIDENCE” mehmonxonasida mahalliy va xorijiy sayyohlarga xalqaro standartlar darajasida yaratilgan barcha shart-sharoitlar bilan yaqindan tanishdilar.

“Farovon” Xiva mehmonxonasi O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning eng qadimiy shaharlaridan biri bo‘lgan Xiva shahrida joylashgan.Mehmonxona dam olish uchun ham, biznes uchrashuvlari va konferentsiyalari uchun ham juda mos keladi. U 76 ta standart va 8 ta superior xonalar, 16 ta suit va 6 ta prezidentlik xonalaridan iborat boʻlib, zamonaviy uslub va milliy bezak elementlarini uygʻunlashtirgan holda bezatilgan.3 ta restoran - Italiya - Milan, Pan-Osiyo - Tokio, milliy - Xiva, shuningdek, Istanbul sizni turli xil taomlar, ichimliklar va shirinliklarni tatib ko'rishga taklif qiladi.Mehmonxonaning asosiy afzalliklaridan biri 10 dan 800 kishigacha zal va konferentsiya zallari bilan jihozlanganligidir.To'qqizta konferensiya zali biznes uchrashuvlari, korporativ kechalar, treninglar va konferensiyalar uchun mos.

Қурбон ҳайити байрамидаги дам олиш кунларида Фарғона туманидаги Шоҳимардон қишлоғи юртдошларимиз билан жуда гавжум бўлди.

Сўлим табиат қўйнида минглаб дам олувчилар ҳордиқ чиқарди. Айни кунларда бу манзилга саёҳат қилувчиларнинг сони янада кўпаймоқда. Фарғона вилоятида бу йил ички туризмни ривожлантириш мақсадида 1 миллион 100 мингдан зиёд, шунингдек, 300 минг нафардан ортиқ хорижлик сайёҳларни жалб этиш режалаштирилган. Айни жараёнда туризм инфратузилмасини яхшилаш, янги туристик маршрутлар очиш, туризм объектлари “йўл харита”ларини ишлаб чиқиш, тарихий-маданий, табиат ёдгорликлари бўйича қизиқарли ахборотномалар тайёрлаш мақсадида кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда.  

Шу кунларда Фарғона вилояти ҳокимлиги ташаббуси билан Фарғона – Қадамжой – Шоҳимардон сайёҳлик йўналиши ташкил этилмоқда. Бунда Шоҳимардон ва Ёрдон қишлоқлари ҳамда қўшни Қирғизистоннинг Қадамжой туманидаги пурвиқор тоғлар, ўрмонлар, соя-салқин дам олиш масканлари бўйлаб 3, 5 ва 7 кунлик мароқли саёҳатлар уюштирилади.  

Оммавий ахборот воситалари вакиллари ва блогерлар учун ташкил этилган пресс-турда ушбу йўналишдаги ишлар хусусида маълумот берилди.  

– Жорий йилнинг ўтган даврида вилоятга қарийб 600 минг нафар маҳаллий, 75 мингга яқин хорижлик сайёҳлар ташриф буюрди ва бу рақамлар Фарғонада туризм истиқболли соҳа эканлигидан далолат беради, – дейди Фарғона вилояти ҳокими ўринбосари – туризм ва маданий мерос бош бошқармаси бошлиғи Хуршид Аҳмедов. 

Пресс-тур давомида фарғоналик журналист ва блогерлар Шоҳимардон ҳамда Ёрдон қишлоқларидан сўнг Қадамжой тумани сўлим масканларида бўлиб, қирғиз миллий таомлари, қадрият, анъаналари билан яқиндан танишди. Қирғизистонда фаолият кўрсатаётган ҳамкасблари билан туризм соҳасида ҳамкорлик қилиш бўйича ўзаро тажриба алмашилди.  

М.Сулаймонов, ЎзА

Tabiatdan bir hovuch sayohat
 

Parkent tumanining “Kumushkon” mahalla fuqarolar yigʼini (MFY) hududida zarur infratuzilmani barpo etish, oilaviy mehmon uylari faoliyati va qoʼshimcha turizm xizmatlarini yoʼlga qoʼyish hamda mahalliy aholini turizm sohasidagi tadbirkorlikka keng jalb etish maqsadida “Kumushkon” turizm qishlogʼini tashkil etish toʼgʼrisidagi taklif maʼqullandi. 
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 31 dekabrdagi “Toshkent viloyatida turizm sohasini jadal rivojlantirish toʼgʼrisida”gi qarori bilan “Kumushkon” MFY hududida turizm qishlogʼini tashkil etishga oid chora-tadbirlar rejasi tasdiqlandi. 

“Vazirlar Mahkamasida ilk bor shunday mazmundagi qaror tayyorlanib, u turistik qishloq, turistik mahalla kontseptsiyasini rivojlantirish nuqtai nazaridan masalaga tizimli ravishda yondashishga yoʼnaltirildi. Bugunga kelib bu kabi ishlar qator viloyatlarda amalga oshirilmoqda – aholi bilan suhbatlar oʼtkazilib, yangi turistik xizmatlar, sayyohlar uchun mehmon uylarini tashkil etish evaziga yangi ish oʼrinlarini yaratish, aholi daromadlarini koʼpaytirish haqida tushuntirish ishlari olib borilmoqda. 

Shuni alohida taʼkidlashimiz lozimki, Kontseptsiyani rivojlantirish va ilgari surishda nafaqat turizm, balki ijtimoiy masalalarni yechishni ham oʼz oldimizga asosiy maqsad qilib belgilab olganmiz. Kelgusida bunday turistik qishloqlarni yanada koʼpaytirish rejalashtirilgan va bunda “Kumushkon” boshqa turistik qishloq hamda mahallalarni yaratishda namuna boʼlib xizmat qiladi”, — deydi Bosh vazir oʼrinbosari Аziz Аbduhakimov qarorga izoh berar ekan. 

Hujjatga muvofiq, hududda avtomobilь yoʼllarini asfalьt qilish, ichki koʼchalarni tekislash va shagʼal yotqizish, yoʼl koʼrsatkich belgilarini oʼrnatish, gulzorlar tashkil qilish, tungi yoritgichlarni oʼrnatish, elektr tarmoqlari va gaz quvurlarini taʼmirlash, chiqindi yigʼish punktlarini qurish, yakka tartibdagi uy-joylar fasadini taʼmirlash kabilar koʼzda tutilgan. Chora-tadbirlar rejasiga koʼra, 2020 yilda “Kumushkon” MFYdagi 10 xonadon vakillarini jalb qilgan holda, Sanʼatkorlar koʼchasi tashkil qilinadi, musiqa cholgʼu-asboblari bilan taʼminlanadi. Shuningdek, milliy sanʼat va madaniy tadbirlarni oʼtkazish uchun maxsus sahna quriladi. 

Bundan avval Turizmni rivojlantirish davlat qoʼmitasi sayti hamda qator nashrlarda Toshkent viloyati Parkent tumani Kumushkon MFY hududida turizm qishlogʼini tashkil etishga doir loyihaga start berilgani haqida xabar berilgan edi. 

Shunisi diqqatga sazovorki, “Kumushkon” MFYda alohida yoʼnalishlar boʼyicha — etnoqishloq, milliy taomlar qishlogʼi, hunarmandlar qishlogʼi, sanʼatkorlar qishlogʼi hamda agroturizm qishlogʼini yaratish koʼzda tutilgan. Shu bilan birga, bu yerda mehmon uylari, xalq kutubxonasi, yoshlar ijodiyot markazi, xalq oʼyinlari va sport namoyishlari maydonchasi, oʼtovlar shaharchasi, turizm axborot markazlari, suvenirlar hamda hunarmandchilik mahsulotlari doʼkoni, zamonaviy sanitarik-gigienik shoxobchalar, sayyohlar uchun tibbiy xizmat koʼrsatish shoxobchasi, sunʼiy sharsharalar hamda 7 mavsumiy dam olish maskanini tashkil etish kabi koʼplab tadbirlar amalga oshiriladi. 

Bundan tashqari, “Toshkent viloyatida turizm sohasini jadal rivojlantirish toʼgʼrisida”gi qarori doirasida Toshkent viloyatida “Oltin halqa” kontseptsiyasini amalga oshirilishi ham belgilab berildi. Qaror bilan Toshkent viloyatida turizmni rivojlantirish boʼyicha qoʼshimcha amalga oshiriladigan investitsiya loyihalarining manzilli roʼyxati tasdiqlandi. Hujjat bilan 45 investitsiya loyihasi amalga oshiriladi, 1523 ta yangi ish oʼrni yaratiladi.

Эсингизда бўлса ўтган галги мақолаларимизда Қашқадарё вилояти Китоб тумани тоғ этагида жойлашган Хўжаилмкони қишлоғида қад ростлаган қадимий чинор ва Хўжаги Имканагий зиёратгоҳи ҳақида ҳикоя қилган эдик. Бу галги мақоламиз эса ушбу қишлоқ одамларининг қадимий усулда коризлар орқали қишлоққа сув олиб келиб деҳқончилик ва боғдорчилик қилиш сирлари ҳақида.

Хўш, аслида кориз ўзи нима? Маълумотларга кўра, кориз (форсча) — ер ости сувларини йиғиш ва уларни ер юзасига чиқариш учун қуриладиган ер ости иншооти бўлиб, аҳолини сув билан таъминлаш, ерларни суғоришда қўлланилган. Кориз Яқин Шарқ, Жануби-Шарқий Осиёда кенг тарқалган. Ўрта Осиёнинг тоғли ва тоғ олди ҳудудларида учрайди. Масалан, Туркманистоннинг Ашхобод шаҳри яқинида чуқурлиги 100 метр, сув сарфи 150- 225 л/с. Ўзбекистоннинг Бухоро, Самарқанд, Навоий вилоятларида 200 га яқин кориз қазилган. 20-асрнинг 20-йилларига қадар Ўрта Осиёда кориз сувларидан экинларни суғоришда фойдаланилган.

Кориз кавлаш ер ости сувлари сатҳида рўй берадиган ўзгаришлар ва жой рельефидаги нишабликни аниқ белгилашни талаб этган. Бу махсус асбоблар (астролябия, ватерпас) воситасида амалга оширилган. Кориз трассаси белгилаб чиқилгач, шу трасса бўйлаб ҳар 5 - 40 метрда қудуқлар ковланган. Қудуқларнинг чуқурлиги 14 - 15 метрдан баъзан 60 - 70 метргача борган. Қудуқлар сувли қатламга туташадиган лаҳим (туннель) орқали бир-бирига бирлаштирилган. Лаҳимнинг баландлиги 1,5 метр, эни 1 метр бўлиб, деворлари ёғоч ёки тошлар билан мустаҳкамланган. Узунлиги жой нишаблигига қараб бир неча километргача чўзилган.

Масалан, Нурота (Навоий вилояти)даги “Мастон” номли коризнинг 280 та қудуғи бўлиб, бош қудуғининг чуқурлиги 14 метр ва лаҳимнинг узунлиги 3 километр бўлган. Кориз қурилиши даврида бу қудуқлар тупроқ-шағални чиқариб ташлашга, коризни ишлатиш даврида эса кузатиш (назорат), тиклаш, тузатиш ва ҳаво алмаштириш учун хизмат қилади. Хўжаилмкони қишлоғининг шарқий қисмида 13 та қудуқни ер остидан бирлаштириб қазиб ўтказилган, қишлоқ аҳолисини булоқ суви билан таъминлаб турадиган кориздан бугунги кунда ҳам фойдаланилмоқда. Қишлоқ оқсоқолларининг таъкидлашича, қудуқлар қадимий бўлиб, Хўжаилмкони қишлоғининг вужудга келиш тарихи билан боғлиқ.

– Ушбу коризлардан бугунги кунгача фойдаланиб келамиз, – дейди Маҳмуд бобо Қодиров. – Қазилган даври ота-боболаримизнинг айтишига қараганда темурийлар даврига бориб тақалади. Ҳар йили ҳашар йўли билан тозалаймиз. Коризга сув қарийб ярим километр узоқликдаги чашмадан тортиб келинган. Аҳамиятли томони кориздан келаётган сув қишин-ёзин бир хил ҳароратда бўлади. Яхлаб ҳам кетмайди, қизиб ҳам. Бу сувдан ичимлик суви сифатида ҳам фойдаланса бўлади.

Маълумки, бир қатор Шарқ мамлакатлари, жумладан, Ўрта Осиёда қишлоқ хўжалиги ривожида сунъий суғоришнинг аҳамияти катта бўлган. Сунъий суғоришнинг энг оммавий турларидан бири коризлар ёрдамида суғориш, яъни ер ости ёки дарё, булоқ сувини ер ости каналлари орқали оқизишдир. Фотомухбир ҳамроҳлигида коризга қуйиладиган чашма томон отландик. Баланд-баланд тепаликлар. Ҳар 30-40 метрда битта қудуқ бор. Ниҳоят қудуқлар тугагач бетон ариқ бошланди. Чашмадан чиқаётган сув аҳоли томонидан шу ергача бетон ариқларда олиб келинган. У ёғи тепалик бўлгани учун ер ости туннеллари (кориз) қазилган. Ниҳоят чашманинг бошланиш нуқтасига етиб келдик. Зилолдек тиниқ булоқ суви маҳобатли тошлар орасида жимирлаганча сизиб чиқиб турибди. Сув шу қадар тиниқки, ичида сузиб юрган балиқлар яққол кўзга ташланади. Чашманинг ўнг томони чуқур жарлик. Афтидан илгари чашма суви шу жарликка оққан. Кейинчалик маҳаллий аҳоли томонидан тоғ ён бағри бўйлаб ариқ орқали чашма сувининг йўналиши ўзгартирилган ва қишлоққа тортиб кетилган. Бу каби маҳорат билан қазилган коризлар ота-боболаримизнинг миробликда нақадар тажрибали бўлганлигидан далолат беради.

Мамлакатимизда бугунги кунга қадар фойдаланишдан тўхтамаган ягона кориз ҳам шу бўлса керак.

Ўлмас Баротов,

Жамшид Норқобилов (сурат) ЎзА

 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 27-yanvardagi PQ-104-son qarori bilan tasdiqlangan maxsus xizmat ko‘rsatish ko‘chalariga aylantiriladigan markaziy ko‘chalar ro‘yxatida keltirilgan ayrim ko‘chalarda maxsus «turizm ko‘chalari»ni tashkil etish vazifasi yuzasidan Toshkent viloyatida ko‘plab ko‘chalarni turizm ko‘chasiga aylantirish rejasi ishlab chiqilmoqda.

 Jumladan, O‘rtachirchiq tumanining Qorasuv mahallasi markaziy ko‘chasi aynan ana shunday ko‘chaga aylantirish uchun muvofiq joy deb topilib, kelajakda ushbu maskanda sayyohlar, mahalliy aholi ma’naviy hordiq chiqaradigan hududga aylantirilishi nazarda tutilayapti. Taklif etilayotgan loyiha rejasiga muvofiq ushbu ko‘chalarda tungi vaqtda turizm namoyishi obektlarining faoliyati yo‘lga qo‘yilishi ta’minlanadi. Viloyat turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi va tuman hokimligi mazkur masalada ish olib borishni yo'lga qo'ydi.

Mamlakatimizdagi har bir hududning bir-biridan mazali boʼlgan milliy taomlari bor. Surxoncha tandir va choʼponcha goʼsht kishilarni hamisha oʼzga maftun etib keladi.

“Yangi Oʼzbekiston yoshlari, birlashaylik!” shoiri ostida Surxondaryoda oʼtkazilgan Yoshlar festivali doirasida “Tandir goʼsht” hamda “Choʼponcha goʼsht” sayllari ham tashkil etilib, ishtirokchilarga shahar va tumanlardagi mahoratli oshpazlar tomonidan tayyorlangan ushbu tansiq taomlardan tatib koʼrish imkoni yaratildi.

“Tandir goʼsht” hamda “Choʼponcha goʼsht” tayyorlash tartibi, mahorati hamda malakali oshpazlarning baholash mezonlari orqali gʼoliblar aniqlandi.

Surxondaryo viloyati O‘zbekistonning tarixiy maskanlar, qadamjolarga boy hududlaridan hisoblanadi.

Viloyatga tashrif buyurgan turistlar Al-Hakim at-Termiziy maqbarasi, Qoratepa buddizm ibodatxonalar markazi, Fayoztepa buddaviylik monastiri, Abu Iso Termiziy maqbarasi, Zarautsoy qoyatosh suratlari, Xo‘jaikon tuz g‘ori, Teshiktosh g‘ori, Darband chegara istehkomi va “TEMIR DARVOZA” yodgorligi, Xo‘jamayxona ziyoratgohi, Tangisar kanoni, Xo‘ja g‘ur-g‘ur ota (Yer osti Everesti – yer yuzining eng chuqur g‘ori), Xo‘jaqo‘chqor ota anomalik zonasi, Omonxona ziyoratgohi, Jarqo‘rg‘on minorasi, Said otaliq madrasasi, Xoja Alouddin Attor maqbarasi, Xo‘jaipok ziyoratgohi, Sangardak sharsharasi, Ekoturizm maskani va boshqa shu kabi tarixiy joylarga sayohat qilish imkoniga ega bo‘lishadi. Bu esa turistlarga tarix sahifalarida yashirinib yotgan yangi, qiziqarli ma’lumotlarga ega bo‘lish imkonini beradi.

Masalan, Qoratepadagi dastlabki buddaviy ibodat in­shootlari milodiy I asrda quri­la boshlangan. Bu esa Eski Termizning shimoli-sharqiy qismida joylashgan Qoratepa buddizm ibodatxonalar markaziga tashrif buyurgan turistlarni uzoq o‘tmishga yetaklaydi.

Al-Hakim at-Termiziy maqbarasi, albatta, hech bir turistni befarq qoldirmaydi. Surxondaryoning mashhur islom obidalaridan biri bo‘lgan bu maqbara nafaqat at-Termiziy shaxsi, balki o‘sha davr haqida ham hikoya qiladi.

Turistlarni befarq qoldirmaydigan maskanlardan yanab biri shak-shubhasiz Zarautsoy qoyatosh suratlaridir. Manbalarga ko‘ra, Zarautsoy darasida joylashgan Zarautkamar g‘oridan mezolit, neolit va keyingi davrlarga mansub chizma tarzida kontur va soya uslubida qizil angob (oxra) bilan chizilgan 200 dan ortiq rasmlar topilgan. Bu fakt esa turistlarning mazkur hududda ancha qimmatli tarixiy ma’lumotlarga ega bo‘lishlarini anglatadi.

Darband chegara istehkomi va “TEMIR DARVOZA” yodgorligi tarixi miloddan avvalgi II asr o‘talariga borib taqaladi. Qadimgi manbalarning guvohlik berishicha, Boysun tog‘ining Oqqutol dovonida joylashgan Darband mudofaa istehkomi milloddan avvalgi II asrning 4-choragida qurilgan. Ayni damda mazkur hududda turistlarni ichki devorlari ham mavjud bo‘lgan, old, ya’ni g‘arbiy tarafi harbiy va bojxona inshootlarining qonun qoidalariga mos ravishda qurilgan, devorlari yo‘nilgan toshlar va xom g‘ishtlardan tiklangan qadimiy inshoot kutmoqda. O‘zbek davlatchiligi tarixining yorqin sahifalarining birini tashkil etadigan Darband mudofaa istehkomi sizu bizga tarixning eng qimmatli zarvaraqlarini ochishi shubhasiz.

Xo‘jamayxona ziyoratgohi tog‘ yon bag‘rida joylashgan bo‘lib, mazkur hududga tashrif buyurgan turistlar ziyoratgohning uch aka-uka bilan bog‘liq qiziqarli tarixidan boxabar bo‘lishadi. Shuningdek, turistlar mavsumiy may, iyun, iyul va avgust oylarida g‘ordan chiqayotgan shifobaxsh suv uchun kelishadi. Ushbu hudud mavsumda  ziyoratchilarning dam olish maskaniga aylanadi.

Vohaning Sayrob qishlog‘ida ikki tup ko‘hna chinor bor. Ularning tanasidagi katta kovakdan ilgari askarlar qarorgohi, 1920-yilda qishloq kengashi idorasi, 1932–1934-yillarda kutubxona, 1936-yilda qishloq savdo do‘koni, maktab, choyxona, sartaroshxona sifatida foydalanilgan. Hozir esa uning ichida mo‘jazgina muzey tashkil etilgan. Chinor tabiiy yodgorlik sifatida muhofazaga olingan. Yana bir e’tiborli jihati, mazkur chinorlar ostida asrlar davomida jilolanib oqib turgan buloq va undagi qora tusli baliqlarni boshqa joyda uchratmaysiz. Buloq suvi oqib chiqadigan tuynuklar bo‘lsa-da, yuzlab baliqlarning birortasi bu yerni tark etmagan. Boysunliklar ushbu azim chinorlar ostida buyuk shoir va davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Bobur dam olgani haqida faxrlanib gapirishadi.

Surxondaryoda ko‘pchilik bilmaydigan, ammo o‘ta muhim obyekt hisoblangan Tangisar kanoni tabiat zonasi joylashgan. Mazkur hudud o‘rta asrlarda muhim strategik joy hisoblangan, chunki u ko‘plab savdo karvonlari va qo‘shinlari uchun tranzit vazifasini bajargan. Bu Buxoro, Samarqand va Chochdan Baqtriya va Hindistonga, Hindiston va Baqtriyadan Markaziy Osiyo shaharlariga qaytishning eng qisqa yo‘li edi.

Surxondaryoda O‘zbekistonning “Yer osti Everesti” yoxud dunyoda eng chuqur g‘ori nomiga da’vogar Xo‘ja g‘ur-g‘ur ota g‘ori ham bor. Bugungi kunda Gruziyadagi Kruber g‘ori eng chuqur g‘or hisoblanadi – 7,208 fut. Biroq “Dark Star” – “Qorong‘i yulduz” (Boysun ahli uni azaldan Xo‘ja G‘urg‘ur ota deb ataydi) undan bu nomni tortib olishga asosiy da’vogardir. Rossiya, Italiya va Isroil speleologlaridan iborat  31 kishilik xalqaro ekspeditsiya jamoasi o‘z texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib, "Yer osti Everesti"ning tubiga 1 kilometrgacha kirib bora olgan. Tadqiqotchilar g‘orning tubi, aslida, 2,650 metrdan iboratligini ta’kidlashadi. Bu esa Gruziyadagi Kruberdan 500 metrga chuqurroq deganidir.

Yuqoridagi ma’lumotlar Surxondaryo bag‘rida “yashirinib yotgan” sir-sinoatlarning kichik bir sahifasi, xolos. Vohaning diqqatga sazovor joylari haqida istagancha yozish, fikr bildirish mumkin.

Eng yaxshisi, bu hududga tashrif buyurib, biz qayd etgan qadamjolar va boshqa tarixiy maskanlarni o‘z ko‘zingiz bilan ko‘ring. Bu sizga bevosita voha bag‘rida tarixga sayohat qilish va o‘zingiz uchun qimmatli ma’lumotlarga hamda unutilmas taassurotlarga ega bo‘lish imkonini yaratadi.

Mehribonu To'lqinova tayyorladi

Viloyatning ayrim hududlarida dam oluvchi sayyohlar uchun tungi mobil bozorlar faoliyat olib bormoqda.
 

Самарқандда ўтказилган VI Халқаро Конгресси иштирокчилари Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг бевосита ташаббуси билан, мамлакатда маънавий-маърифий соҳада туб ўзгаришларни амалга оширилаётганини эътироф этишди.

Олимлар гуманитар фан ва маданият соҳасида кенг кўламли тадбирлар ташкил этилаётгани ва амалга оширилаётгани, давлат музейлари фаолияти бўйича 10 йиллик (2017-2027) Давлат дастури қабул қилинганини алоҳида таъкидлашди.

Самарқандда шу йилнинг ўзида 7 та янги музей ташкил этилган. Айниқса, «Ипак йўли» Халқаро туризм университети очилгани урғуланди.

Ўзбекистон ЮНЕСКОнинг номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш бўйича қўмитасига аъзо этиб сайлангани яна улкан ютуқлардан бири. 

Бутунжаҳон жамиятининг олти йиллик фаолияти давомида «Ўзбекистон маданий мероси» эксклюзив халқаро туркумининг 60 та жилди нашр этилди. Маълумот учун: Конгресс ишида 350 дан ортиқ киши қатнашди. Булар: номлари жаҳонга машҳур шарқшунос-олимлар, 6 нафар халқаро ташкилотлар раҳбарлари, 50 нафар таниқли халқаро музейлар директорлари, 15 нафар академиклар, 25 нафар профессорлар, 22 нафар фан докторлари, музей ходимлари, маданият ва санъатни ёритиш соҳасида фаолият юритаётган ОАВ вакиллари ва Ўзбекистоннинг маданий меросини асраб-авайлаш ва ўрганиш масалалари билан қизиқувчи медиа вакилларидир.

Prezidentimiz tashabbusi bilan Buxoro shahrida joriy yilning 21-24 may kunlari “Xalqaro zardo‘zlik va zargarlik” hamda “Kashtado‘zlik san’ati” xalqaro festivallari o‘tkazildi. Ushbu tadbirlarda 58 ta davlatdan 220 nafardan ortiq xorijiy mehmonlar, 38 ta davlatdan 130 nafardan ziyod xorijiy usta-hunarmandlar hamda respublikamizning barcha hududlaridan 300 nafardan ortiq mahalliy zardo‘z, kashtado‘z, zargar va hunarmandlar qatnashdi.

E’tiborli tomoni, xorijiy sayyohlar tomonidan ularning deklaratsiyalariga asoslanib aytadigan bo‘lsak, 15,6 kilogramm kumush va 4,8 kilogramm miqdorda oltindan yasalgan taqinchoqlar xarid qilingan. Bu o‘rtacha 284,5 ming AQSH dollari yoki 3,2 milliard so‘m foyda olib kelgan. Biz bejizga ushbu raqamlar bilan mulohazalarimizni boshlamadik. Sababi, ushbu festival Buxoroda servis va maishiy xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlari imkoniyatini yana bir bor amalda namoyish qildi. 

Ma’lumot uchun, 2022 yil 1 iyun holatida jami 1 ming 256 nafar mahalliy va 42 ming 589 nafar (o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 2,7 baravar ko‘p) xorijiy sayyohlar tashrif buyurgan. Ular uchun yaratilgan infratuzilmaning sifat jihatidan yuqori ekanligi oqimni yanada kengaytirmoqda. Davlatimiz rahbarining 2022 yil 27 yanvardagi “Xizmatlar sohasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi qaroriga asosan umumiy qiymati 2 110,3 milliard so‘mlik 697 ta loyihani amalga oshirish belgilangan. Bu 9 ming 882 ta ish o‘rni yaratish imkonini beradi. 
Mazkur qarorga asosan joriy yilda xizmatlar hajmini 1,5 baravarga oshirish bo‘yicha aniq manzilli dastur ishlab chiqilgani ayni yo‘nalishning rivoji uchun keng yo‘l ochmoqda. Buxoro shahri iqtisodiyoti o‘sishini ta’minlaydigan asosiy drayveri ham bu – xizmat ko‘rsatish va servis sohasidir.

–Ko‘hna va boqiy Buxoroning eski shahar qismida zamonaviy servis xizmatlarini ko‘rsatuvchi maskanlar, joylar ko‘payib bormoqda, – deydi Buxoro shahridagi “Imom Buxoriy” mahalla fuqarolar yig‘ini faoli Muhsina Shoymardonova. – Necha yillar oldin Buxoroda sanoqli sayyohlarni kuzatish mumkin edi. Bugun erta tongdan kechgacha Buxoro ko‘chalarini kezsangiz guruh-guruh bo‘lib yurgan mahalliy va xorijiy sayyohlarga ko‘zingiz tushadi. Ular Buxoroning diqqatga sazovor joylarida bo‘lib, ziyoratlar qilishadi. Obidalarni tomosha qilib ma’naviy ozuqa olishadi. Mahalla fuqarolar yig‘inida faolman. Faqat nazorat qilib, tahlil qilaman. Juda ko‘p davlatlarda bo‘lganman. Havas qilardim. Bizda ham shu kunlar kelarmikan, deb. Hozir esa guvoh bo‘lib turibman. Biz ulardan ham o‘zib ketibmiz. Tinch yurtimiz, musaffo osmonimizga ko‘z tegmasin. Yaratilgan imkoniyatlardan nainki biz balki, chet elliklar ham foydalanmoqda.

Ma’lumotlarga ko‘ra, ayni vaqtda shaharda turizm yo‘nalishidagi umumiy qiymati 870 milliard so‘mlik, shundan 71,9 milliard so‘m tijorat banki krediti va 25,8 million AQSH dollari miqdoridagi xorijiy investitsiya hisobiga 33 ta mehmonxona tashkil etish va 642 ta ish o‘rni yaratish ham eng ustuvor vazifalardan sanaladi. Qolaversa, qiymati 1 trillion 56,6 milliard so‘mlik 11 ta yirik xizmat ko‘rsatish loyihalari hisobidan 6 ming 225 nafar aholining bandligi ta’minlanadi. Albatta bugun Buxoro shahrida istiqomat qilayotgan yurtdoshlarimiz mazkur ishlar natijasini o‘z hayotlarida yaqqol his qilmoqda. Bo‘layotgan o‘zgarishlar barchani birdek yaratuvchanlikka, yangi loyihalarni amaliyotga tatbiq qilishga chorlamoqda.

– Buxoroga ilk kelishim,  – deydi rossiyalik sayyoh Yuliya Babkina. – Kun davomida shahardagi diqqatga sazovor joylarni tomosha qildim. Kechki payt o‘ziga xos manzara kasb etadigan Minorai Kalon, Poyi Kalon ansambli oldidagi terassada ovqatlanib shaharni kuzatdim. Bu menga o‘zgacha zavq bag‘ishladi. Xizmat ko‘rsatish, ovqatlanish, mehmonxonalar umuman barcha-barchasi a’lo darajada. Kutganimdan ham yaxshiroq sharoitlar muhayyo qilinganiga guvoh bo‘ldim. Ko‘rganlarimni yurtimga borib targ‘ib qilaman. Hamyurtlarim ham bu maftunkor yurtni ko‘rishlari kerak. Ayniqsa, ularga Buxoroda pishiriladigan buxorocha osh haqida to‘lqinlanib gapirishim aniq. Menga buxoroliklar juda ham yoqdi.

– Yurtingizga Fransiyadan do‘stlarimiz bilan keldik, – deydi fransiyalik sayyoh Hyugo Tanel. – Bu yerdagi masjid, madrasa, tarixiy obidalar, muzeylarni tomosha qildik. Ochig‘ini aytaman. Buxoroni yaxshi ko‘rib qoldim. Bunday toza va go‘zal shaharlar dunyoda kam uchrasa kerak. Ayniqsa, odamlarning ochiq chehrasi, mehmondo‘stligi bizga juda yoqdi. Servis xizmatlar, turistlar uchun yaratilgan sharoitlardan mamnunmiz. Barchasiga gap yo‘q. Shunchaki ertaknamo shaharga tushib qolgandek o‘zimizni his qilyapmiz. 

Mahalliy aholi va xorijiy sayyohlarning madaniy hordiq olishi, shuningdek, ko‘ngilochar xizmatlardan bahramand bo‘lishini tashkil qilish orqali eski shahar qismida tashkil etilgan qulay infratuzilma hozirda xalqimizning kayfiyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. O‘z-o‘zidan ushbu hududda xizmatlar soni va sifati ham yaxshilanmoqda. 

2022-yil 18-may kuni Turizm va madaniy meros vazirligi koʻmagida Toshkent viloyati Boʻstonliq tumani Chimboylik qishlogʻida joylashgan “Green Hills Resort” dam olish maskanining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Mazkur loyiha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Oʻzbekistonda turizmni rivojlantirish va Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumaniga xorijiy investorlarni jalb etish toʻgʻrisidagi qarori ijrosini taʼminlash maqsadida amalga oshirildi.

Marosimda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari – turizm va madaniy meros vaziri Aziz Abduhakimov ishtirok etdi.

“Bugungi kunda turizm sohasiga katta eʼtibor qaratilib, yirik islohotlar amalga oshirilmoqda. Islohotlar tufayli mamlakatimizga bir qancha yangiliklar kirib kelayapti. Finlandiyaning «Homka” kompaniyasi zamonaviy texnologiyalari asosida Boʻstonliq tumanida yangi “Green hills resort” kurort zonasi ochildi. Bularning hammasi avvalambor xalqimizga va tashqi turizm asosida tashrif buyuradigan turistlarimizga xizmat koʻrsatadi. Endilikda bu yerda mahalliy aholining koʻplab vakillari oʻz ish oʻrinlariga ega boʻladi. Albatta buning hammasi hurmatli Prezidentimiz Shavkat Miromonovich janoblarining tashabuslari asosida amalga oshayapti. Ushbu loyihamiz ekologik jihatdan yuksak eʼtirofga munosib, chunki barcha kottejlar tabiatga zarar keltirmaydigan texnologiya boʻyicha qurilgan. Loyiha tashabuskorlarini yana bir bor tabriklaymiz», deb aytib oʻtdi Aziz Abduhakimov.

“Green Hills Resort” xalqaro sifat va ekologik toza standartlarga muvofiq qurilib, ham Oʻzbekiston fuqarolari, ham xorijlik sayyohlarning maroqli dam olishi uchun moʻljallangan. “Green Hills Resort” nafaqat tabiat goʻzalligi, balki oʻziga xos shifobaxsh havosi bilan hayratga soladigan soʻlim togʻ hududida joylashgan. Ushbu maskanda sport va oʻyin maydonchalari mavjud. Xususan, mini-futbol, shaxmat, arqonli maydoncha, suzish havzasi, togʻ yon-bagʻirlari va soylar boʻylab sayr qilish mumkin yunalishlar. 

“Green Hills Resort” hududida bugungi kunda 11 ta kottej mehmonlarni qabul qilishga tayyor. Kelgusida kottejlar sonini 40 taga yetkazish rejalashtirilgan.

“Green Hills Resort”ning asosiy vazifasi dam olish maskani maydonini yanada intensiv obodonlashtirish va mavjud tabiiy goʻzalligini saqlab qolishdir – bu hatto uning nomida ham aks ettirilgan. Bu harakatlarning barchasi “Yashil Makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilmoqda. Qurilish jarayonida dam olish maskanida hududdagi barcha daraxtlar saqlanib qoldi, qoʻshimcha ravishda 800 tupdan ortiq turli navdagi daraxt koʻchatlari oʻtqazildi.

Yana shuni qoʻshimcha qilib oʻtamizki, hozirda “Green Hills Resort” dam olish maskani hududidagi barcha daraxtlarni asrab-avaylash maqsadida daraxt turi va yoshi koʻrsatilgan holda “Oʻrmon xoʻjaligi” tomonidan roʻyxatga olinmoqda. Piyodalar yoʻlaklarini yotqizishda imkon qadar ekotalablarga rioya qilindi, daraxtlar va atrof-muhitga zarar yetkazilmadi.

Mehmonlar uchun turar joy yaratishda ekologik toza talablar bajarildi. Shunday qilib, hududda joylashgan yogʻoch uylar ekologik yogʻoch uy-joy ishlab chiqarish boʻyicha dunyodagi yetakchi brendlardan biri boʻlgan Finlyandiya kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va yetkazib berilgan.

Shunday qilib “Green Hills Resort” bu yoʻnalishdagi dastlabki bosqichlardan biri boʻlib, dam olish maskanida 95 ta yangi ish oʻrni tashkil qilindi. Shundan 60 ta ish oʻrniga hududda istiqomat qiluvchi aholi, jumladan, ayollar va yoshlar olindi.  Taʼkidlash joizki, mazkur loyihalar mahalliy va xorijiy sarmoyalarni jalb etish hisobiga amalga oshirilishi rejalashtirilgan.

Oʻzbekiston CrescentRating tomonidan har yili eʼlon qilinadigan World Muslim Travel Indexʻda kuchli oʻntalikka kirdi. Bu haqda Singapurda musulmon turizm bozorini tiklash va rivojlantirishga bagʻishlangan “Halal In Travel – Global Summit 2022” sammitida maʼlum qilingan.

Qayd etilishicha, ushbu reytingni ishlab chiqishda mamlakatning sayyohlar uchun ochiqlik siyosati, musulmon turistlar uchun yaratilgan imkoniyatlar, targʻibot va marketing, islom merosini sayyohlarga yetkazish darajasi kabi qirqdan ortiq mezon hisobga olingan. CrescentRating tashkiloti rahbari Fazal Bahardin joriy yilgi koʻrsatkichlarga alohida toʻxtalib, Oʻzbekistonni reytingda eng tez koʻtarilgan va boshqalarga oʻrnak boʻlayotgan davlat sifatida tan olgan.

Maʼlumot oʻrnida, Oʻzbekistonda 1-yanvardan boshlab 35 ta restoran (tezkor ovqatlanish tarmoqlari) va 4 ta mehmonxona reyting va “Halol” sertifikatiga ega boʻlgan.

Bu yil Turkiya, Saudiya Arabistoni va Indoneziya birgalikda ikkinchi oʻrinni egalladi. Soʻnggi paytlarda turizm sohasida ham sezilarli yutuqlarga erishayotgan Oʻzbekiston oʻz reytingini yetti pogʻonaga yaxshilab, dunyoda 9-oʻrinni, IHT mamlakatlari orasida Misr, Oman, Quvayt, Marokash, Livan kabi mamlakatlarni ortda qoldirib, 6-oʻrinni egalladi. Bu MDH va Markaziy Osiyo davlatlari orasida eng yuqori oʻrindir.

Malayziya halol sayohatlar boʻyicha dunyodagi eng yaxshi yoʻnalish sifatida oʻz mavqeini saqlab qoldi. MasterCard-Crescent Rating Global Musulmon Sayohat Indexning (GMTI) 2022-yil reytingiga koʻra, mamlakat “Yilning Islom Hamkorlik Tashkilotiga aʼzo mamlakatlar orasida musulmonlar uchun doʻstona yoʻnalish” roʻyxatida yana birinchi oʻrinni egalladi. Malayziya 2015-yilda bu indeks ishga tushirilgandan beri birinchi oʻrinni egallab turibdi. Bu yil Turkiya, Saudiya Arabistoni va Indoneziya birgalikda ikkinchi oʻrinni egalladilar. GMTI musulmon sayohat bozorining umumiy koʻrsatkichlarini kuzatib boradi.

Ushbu Indeks yaqinda Singapurda boʻlib oʻtgan Halal In Travel-Global Summit 2022 davomida eʼlon qilindi. MasterCard va Crescent Rating maʼlumotlariga koʻra, pandemiyadan oldin musulmon sayohatchilar bozori 2013-yilda 108 million musulmon sayohatchi bilan kuchli oʻsishni koʻrsatgan, 2019-yilda esa 160 millionga koʻtarilgan. GMTI ning soʻnggi hisoboti shuni koʻrsatdiki, global chegaralar qayta ochilayotgan paytda bu bozor yana koʻtarilishi kutilmoqda, 2028-yilga kelib 230 million musulmon sayohat qiladi.

Malayziyada musulmon sayyohlar bozori 2019-yilda 5,3 million xalqaro tashrifga hissa qoʻshgan va 2019-yilda musulmon sayyohlari Malayziyaga tashriflari davomida 16,72 milliard RM ($4 milliard) xarajat qilgan.

2022-yildan boshlab har ikki yilda bir marta sentyabr oyida Xalqaro kulolchilik forumi va kulolchilik mahsulotlari koʻrgazma-savdosi (Forum) oʻtkaziladi.

Dastlabki Forum 2022-yil sentyabr oyida Fargʻona viloyatining Rishton tumanida II Xalqaro hunarmandchilik festivali oʻtkaziladigan kunlari tashkil etiladi.

Forum Tashkiliy qoʻmita tomonidan Prezident Administratsiyasi bilan kelishilgan holda kelgusida bosqichma-bosqich respublikaning boshqa hududlarida oʻtkazilishi mumkin.

Qarorga koʻra, 2022-yil 1-martgacha Forum rasmiy veb-sayti ishga tushiriladi, jumladan unda hunarmandchilik mahsulotlari va boshqa esdalik sovgʻalari sotuvi tashkil etiladi.

Shunga koʻra, mazkur veb-sayti orqali hunarmandchilik mahsulotlari va boshqa esdalik sovgʻalari sotilganda 2024-yil 1-oktyabrgacha davlat xaridlarini amalga oshirishda toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar tuzishga ruxsat beriladi.

Xorijga olib chiqib ketish uchun badiiy ekspertizadan oʻtkazilishi talab etiladigan hunarmandchilik mahsulotlari va boshqa esdalik sovgʻalari ular sotib olingan kunda tadbirlar oʻtkazilayotgan joyning oʻzida toʻlov undirilmasdan badiiy ekspertizadan oʻtkaziladi.

Тошкент вилояти аҳолисининг миллий таркиби бўйича асосан ўзбеклар 70 фоизни, қозоқлар 12, тожиклар 5,5, руслар 4,6 ва бошқа миллат вакиллари 7,9 фоизни ташкил этади. 

🔹Шундан Юқори Чирчиқ туманида 66 минг 368, Бўстонлиқ туманида 42 минг 804, Чиноз туманида 26 минг 884 нафарга яқин қозоқ, Ангрен шаҳрида 33 минг 345, Бўстонлиқ туманида 28 минг 507, Чирчиқ шаҳрида 17 минг 668 нафар тожик, Олмалиқ шаҳрида эса 27 минг 329 нафар рус миллатига мансуб фуқаролар яшайди.

Sherobod tumani hududidagi Qizilolma qishlog‘idan Surxon davlat qoʻriqxonasi hududida joylashgan “Zarautsoy qoyatosh suratlari” ning qoʻriqlanma hududigacha 4 kmlik nosoz yo‘l ta’miri mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrifi uchun mahalliy tadbirkor Janayev Bahrom tomonidan amalga oshirilmoqda.

🏕 Hozirgi kunda ushbu hududda ziyorat va ekologik turizmni tashkil qilish uchun zarur infratuzilmani yaratishga investorlarni jalb qilish choralari koʻrilib, investorlar tomonidan ushbu hududda yengil konstruktsiyali jihozlardan turizm infratuzilma (oʻtov lagerlari majmuasi, ekouylar majmuasi hamda chodirli lagerlar va boshqalar) obyektlarini tashkil etish yuzasidan takliflar bildirilmoqda. Kelgusida Surxon davlat qoʻriqxonasi qoʻriqlanma hududida Zarautsoy ekoturizm maskani bunyod etilishi rejalashtirilgan.

Пойтахтимизда сўлим гўшалар сони яна биттага кўпайди. Афросиёб кўчасида “Космонавтлар сайилгоҳи” барпо этилди. У ерда ички ишлар органларининг китобхон оиласи тасвирланган ҳайкал ўрнатилди.
Ушбу ёдгорлик мажмуасининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда ички ишлар органлари ходимлари, Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбари Минҳожиддин Ҳожиматов, Қорақалпоғистон халқ шоири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Рустам Мусурмон, Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси директори ўринбосари Насиба Холдорова ва бошқалар қатнашди. 

Мазкур ижод намунаси Ўзбекистон Бадиий академиясининг истеъдодли ҳайкалтарошлари томонидан ишланган.

Д.Маматова, ЎзА